طرح کار و کسب

در ساده ترین شکل، برنامه ی کار و کسب (Business Plan) یک راهنما و یک نقشه ی راه برای کار و کسب شما است که اهداف و جزئیات چگونگی دستیابی به آنها را مشخص می کند.

این عقیده که طرح کار و کسب باید طولانی و رسمی باشد، دیگر منسوخ شده و صحیح نیست. در حالی که هر کار و کسبی از طریق حرکت در فرآیند برنامه ریزی، منفعت های بزرگی برای به دست آوردن دارد، تنها برای مواردی مانند جذب سرمایه گذار و یا گرفتن وام تجاری، به یک طرح کار و کسب رسمی نیاز دارند.

این برای بسیاری از ما خبر خوبی است، زیرا فرآیند برنامه ریزی را بسیار راحت می کند. شما می توانید به ساده ترین شکل ممکن آن را شروع کنید و به مرور زمان به توسعه ی آن بپردازید. زمانی که شما طرح کار و کسب خود را بدانید دیگر هیچ فعالیتی که در راستای اهداف کار و کسب شما نباشد، انجام نخواهید داد. در طرح کار و کسب، فرم تابع عملکرد است. برنامه آن چیزی است که اتفاق خواهد افتاد. اسناد رسمی و خلاصه یادداشت و …. ، خروجی های فرآیند برنامه ریزی هستند.

علاوه بر این، حتی برای کسانی که  نیاز دارند سندِ طرح کار و کسب تولید کنند، وظیفه ی نوشتن طرح کار و کسب، نسبت به استفاده از آن کمتر دلهره آور می باشد. این روزها طرح های کار و کسب ساده تر، کوتاه تر و آسان تر تولید می شوند. در گذشته طرح های کار و کسب بیش از ۳۰ تا ۴۰ صفحه بودند، ولی طرح های کار و کسب امروزی کوتاه تر بوده، ساده تر نوشته می شوند و به آسانی قابل درک هستند.

در این یادداشت به این خواهیم پرداخت که “طرح کار و کسب چیست؟” و “چه کسانی به طرح کار و کسب نیاز دارند” و “چگونه آن را نوشته و از آن استفاده کنیم”.

طرح کار و کسب چیست ؟

زمانی که یک ایده ی کار و کسب و وظایفی را که برای آن باید انجام دهید و یا حداقل اجزای اساسی آن را حتی روی یک دستمال بنویسید، شما یک طرح کار و کسب نوشته اید. در قلب آن، طرح کار و کسب فقط یک طرح است که کار و کسب برای چه و چگونه کار خواهد کرد و شما چگونه آن را موفق خواهید کرد.

به طور کلی یک طرح کار و کسب طولانی تر از یک لیست بر روی دستمال خواهد بود. (اگرچه همانطور که خواهید دید گاهی حالت ایده آل این است که طرح کار و کسب خود را در یک صفحه بنویسید.) در عمل برای بسیاری از کار و کسب ها می تواند به سادگی چند نکته در چند خط باشد که استراتژی، نقاط عطف، وظایف و مسئولیت ها، انتظارات مالی اساسی مورد نیاز برای برای برنامه ریزی بودجه و هزینه ها و جریان نقدی، را مشخص می کند.

طرح کار و کسب فقط برای موارد خاص مانند اشتراک اطلاعات با اعضای تیم و یا ذینفعان خارج از سازمان، باید چاپ شود. در غیر اینصورت باید اسناد داینامیک بوده و بر روی کامپیوتر نگهداری شوند، زیرا طرح پیوسته در حال تغییر و رشد می باشد. بنابراین چاپ آن تنها یک تصویر لحظه ای از طرح در روزی که چاپ شده، می باشد.

اگر نیاز به یک  طرح کار و کسب رسمی دارید باید شامل خلاصه ی اجرایی، توضیحی درباره ی سازمان، اطلاعاتی در خصوص کالاها و خدمات، برنامه ی بازاریابی، فهرستی از اهداف اصلی، اطلاعاتی در مورد هر یک از اعضای تیم مدیریت و نقش آنها در سازمان، و جزئیات برنامه ی مالی، باشد. اینها “بخش” یا “فصل” های طرح کار و کسب می باشند.

در تمام موارد مهمترین بخش طرح کار و کسب، برنامه ی بررسی و ارزیابی می باشد. روند فعالیت ها و نتایج و معیارها باید به صورت منظم مورد ارزیابی، بازنگری و تجدید نظر قرار گیرند. این می تواند به سادگی این باشد که بگوییم “دومین یکشنبه ی هر ماه” جلسه ی ارزیابی. از آنجا که به دلیل تغییرات محیطی و عوامل خارجی یک طرح کار و کسب برای همیشه به خوبی عمل نخواهد کرد، فرآیند ارزیابی و بازنگری و تجدید نظر بسیار حیاتی است.

متاسفانه بسیاری از مردم فکر می کنند این طرح فقط برای شروع یک کار و کسب جدید یا اقدام برای تامین مالی و وام، می باشد. اما برای پیش بردن یک کار و کسب حیاتی و ضروری است. تمام کار و کسب ها باید طرح خود را تهیه و نگهداری کرده و همگام با تغییرات شرایط بازار و یا به وجود آمدن فرصت های جدید، آن را به روز رسانی کنند.

چه کسی به طرح کار و کسب نیاز دارد؟

اگر شما به دنبال انجام چند کار آزاد برای تکمیل درآمد خود هستید، شاید به طرح کار و کسب نیاز جدی نداشته باشید. اما اگر قصد گام گذاشتن در تلاش جدی تری دارید که باید مقدار زیادی از منابع، زمان و پول خود را صرف آن کنید، بدون شک به یک طرح کار و کسب نیاز دارید.

اگر در مورد کار و کسب جدی هستید، برنامه ریزی برای موفق شدن، عاملی حیاتی است.

۱- کار و کسب جدید (Startup)

سناریو اغلب طرح های کار و کسب صرفاً برای راه اندازی می باشد، طرحی که برای کنار هم گذاشتن قسمت های مختلف مانند برنامه فروش، بودجه و هزینه، وظایف و فعالیت ها، به موسس کمک می کند.

زمانی که متوجه شوید نمی دانید چقدر پول نیاز دارید، نیاز به طرح کار و کسب آشکار می گردد و همچنین زمانی که پروژه های فروش، هزینه، بودجه و مدت زمان پرداخت مشخص نباشد، ضرورت داشتن طرح احساس خواهد شد. این برای تمام کار و کسب های راه اندازی شده، می باشد؛ حتی اگر به متقاعد کردن سرمایه گذاران، بانک ها، یا دوستان و خانواده، برای سرمایه گذاری، نیازی نداشته باشند.

یک طرح کار و کسب راه اندازی شده، مقدار پولی که کار و کسب نیاز دارد تا راه بیفتد و از مراحل رشد اولیه گذر کند و به سوددهی برسد، را مشخص می کند.

۲- کار و کسب موجود

تمام طرح های کار و کسب برای کار و کسب های تازه راه اندازی شده، نمی باشد. کار و کسب های موجود نه تنها برای رسیدگی به تغییرات در بازارها و بهره بردن از فرصت ها، بلکه برای مدیریت و هدایت کار و کسب در مسیر مطلوب، از طرح های کار و کسب استفاده می کنند. آنها از طرح ها برای تقویت استراتژی، ایجاد چارچوب و معیارهای لازم، مدیریت مسئولیت ها و اهداف، پیگیری نتایج و مدیریت و طراحی منابع، استفاده می کنند. همچنین برای تنظیم برنامه ها و ارزیابی منظم و تجدید نظرهای مورد نیاز، از طرح کار و کسب بهره می برند.

طرح های کار و کسب می توانند هدایتگر مهمی برای رشدِ کار و کسب های موجود باشند. آیا می دانید کار و کسب هایی که طرح های خود را می نویسند و از آنها برای مدیریت کار خود استفاده می کنند، نسبت به کار و کسب هایی که بدون برنامه و بر اساس تجربه پیش می روند، ۳۰% سریعتر رشد می کنند ؟

برای کار و کسب های موجود، یک فرآیند برنامه ریزی قوی می تواند یک مزیت رقابتی باشد که موجب رشد سریعتر و نوآوری بیشتر می گردد. به جای یک سند ایستا، طرح کار و کسب ابزاری پویا می باشد برای پیگیری رشد و رفع مشکلات بالقوه قبل از اینکه کار و کسب را از مسیر اصلی خارج کنند.

طرح مناسب کار و کسب خود را انتخاب کنید

با توجه به اینکه طرح های کار و کسب اهداف بسیاری را ارایه می کنند، جای تعجب نیست که به شکل های مختلف آمده باشند.

قبل از اینکه شروع به نوشتن طرح کار و کسب خود کنید، نیاز دارید به این فکر کنید که مخاطب آن کیست و طرح باید چه اهدافی را دنبال کند. در حالی که اجزای مشترکی، مانند پیش بینی های فروش و استراتژی های بازاریابی، وجود دارد که تقریباً در تمام طرح های کار و کسب دیده می شوند، با توجه به مخاطب و نوع کار و کسب، فرمت های طرح ها می توانند خیلی متفاوت باشند.

به عنوان مثال، زمانی که شما برای یک شرکت زیست فناوری طرح کار و کسب می نویسید، طرح شما باید جزئیاتی را در خصوص روند تصویب دولت در نظر بگیرد. ولی زمانی که طرح کار و کسب یک رستوران را می نویسید یکی از عوامل حیاتی که باید به درستی بررسی شود، مکان رستوران است. همچنین بیان طرح کار و کسب یک شرکت زیست فناوری به نسبت یک رستوران فنی تر و رسمی تر می باشد.

همچنین طرح ها می توانند در طول و جزئیات متفاوت باشند. طرح هایی که فقط مخصوص داخل سازمان بوده و به طور انحصاری برای برنامه ریزی استراتژیک و مدیریت داخلی استفاده می شوند، ممکن است از زبان غیر رسمی تر و جلوه های ظاهری کمتری استفاده کنند. از طرف دیگر طرحی که برای افراد و اهداف خارج از سازمان، مانند جذب سرمایه گذار، نوشته می شود، علاوه بر استفاده از جلوه های ظاهری بیشتر، باید بر امکان رشد بالا، تیم کاری با تجربه و نتایج حاصل، متمرکز باشد.

مروری مختصر بر ۳ نوع رایج از طرح ها

۱- طرح کار و کسب یک صفحه ای

طرح کار و کسب یک صفحه ای دقیقاً همان چیزی است که از نامش هم مشخص است؛ خلاصه ای اجمالی از کار و کسب شما که در یک صفحه ارایه می شود. البته نه بدین معنا که فونت را کوچک کرده و تمام اطلاعات را به هر شکلی که شده در یک صفحه جا دهید، بلکه کار و کسب با زبانی ساده و مختصر که مستقیم، بدون حاشیه و هدفمند است، توضیح داده می شود.

طرح کار و کسب یک صفحه ای دو هدف را دنبال می کند. اول اینکه می تواند ابزار بسیار خوبی برای معرفی کار و کسب به افراد خارج از سازمان باشد، مانند سرمایه گذاران بالقوه. از آنجا که سرمایه گذاران زمان بسیار کمی صرفِ خواندن طرح کار و کسب می کنند، یک طرح یک صفحه ای و ساده رویکرد بهتری برای گرفتن تایید اولیه و رسیدن به جلسه ی اول با سرمایه گذار، می باشد. در ادامه ی این فرآیند یک طرح دقیق و با جزئیات نیاز می باشد، اما طرح کار و کسب یک صفحه ای برای ورود به این فرآیند مهم خواهد بود.

همچنین این طرح ساده برای شرکت های نوپا که فقط می خواهند ایده ی خود را از ذهن خارج کرده و به حرکت درآورند، نقش مهمی ایفا می کند. به تصور من طرح کار و کسب یک صفحه ای، نسخه ی توسعه یافته ی نوشتن یک ایده بر روی یک دستمال می باشد. نگهداری ایده ی کار و کسب در یک صفحه، دیدن مفاهیم کلی در یک نگاه و اصلاح سریع مفاهیم به عنوان ایده های جدید به دست آمده، را آسان می کند.

۲- طرح کار و کسب داخلی

طرح کار و کسب داخلی تشریفاتی را که هنگام ارایه ی طرح به افراد خارج سازمان نیاز است، کنار می گذارد و تقریباً به طور انحصاری بر استراتژی کار و کسب، اهداف، معیارها، بودجه و پیش بینی های لازم، متمرکز می باشد. و البته شامل برنامه ی بررسی ماهیانه و تجدیدنظر، نیز می باشد. طرح کار و کسب داخلی نیازی به بیان اطلاعات بیهوده و تکراری که هر کسی در سازمان می داند، مانند تاریخچه ی شرکت و تیم مدیریت، ندارد.

طرح های کار و کسب داخلی ابزاری برای هدایتِ رشدِ کار و کسب های موجود و یا تازه راه اندازی شده، می باشند و به صاحبان کار و کسب کمک می کنند تفکری استراتژیک داشته و فرآیند حرکت به سوی اهداف را بسنجند.

۳- طرح کار و کسب خارجی (سند طرح کار و کسب استاندارد)

طرح های کار و کسب خارجی، اسنادی رسمی، برای افراد خارج از سازمان و ارایه ی اطلاعات لازم در مورد کار و کسب، می باشند. رایج ترین استفاده ی آن متقاعد کردن سرمایه گذاران برای سرمایه گذاری می باشد و دومین استفاده ی رایج برای حمایت از درخواست وام می باشد. همچنین گاهی اوقات این نوع از طرح کار و کسب برای استخدام ، آموزش و یا جذب کارکنان کلیدی مورد استفاده قرار می گیرد، اما این حالت زیاد رایج نیست.

طرح کار و کسب خارجی، فرمتی از طرح کار و کسب داخلی است. یک تصویر از طرح داخلی در یک زمان خاص می باشد. در حالی که طرح داخلی رسمیت کمتری دارد، طرح کار و کسب خارجی باید رسمی بوده و به تمام جزئیاتش توجه شود، به خوبی پرداخته و ارایه گردد.

علاوه بر این، طرح خارجی با جزئیات بیان می کند که بودجه ی بالقوه چگونه استفاده خواهد شد. سرمایه گذاران می خواهند بدانند که سرمایه ی آنها چگونه استفاده شده و بازگشت سرمایه به چه شکل خواهد بود.

در نهایت، طرح های خارجی تاکید بسیاری بر تیم کاری که شرکت را تشکیل می دهند، دارد. بیش از آنکه سرمایه گذاری روی ایده ها برای سرمایه گذاران اهمیت داشته باشد، سرمایه گذاری روی افراد مورد توجه قرار می گیرد. بنابراین باید شامل معرفی افراد کلیدی تیم کاری بوده و بیان کند که تجربیات و مهارت های آنها چگونه به رشد و توسعه شرکت کمک خواهد کرد.

طرح کار و کسب باید شامل چه مواردی باشد؟

با اینکه در مورد انواع مختلف طرح کار و کسب صحبت کردیم، مواردی هستند که تقریبا در تمامی برنامه های کار و کسب وجود دارند که عبارتند از: گزارش زمان بندی، خلاصه استراتژیک، اهداف، مسئولیت ها، معیارهای سنجش، پیش بینی اولیه، که این پیش بینی شامل فروش، هزینه ها و جریان نقدی می باشد.

این عناصر کلیدی با توجه به نیازهای کار و کسب توسعه و رشد می یابند.

برای یک طرح کار و کسب رسمی که برای افراد خارج از سازمان تهیه می شود، موارد زیر :

۱- خلاصه اجرایی

از قدیم گفته اند که شما هرگز شانس دوباره ای برای ایجاد اولین تاثیر بر مخاطب، نخواهید داشت. خلاصه اجرایی طرح کار و کسب، کارت تماس شما است. باید موجز و روشن بوده و نقاط کلیدی طرح شما را برجسته کند. بنابراین باید جذاب و قانع کننده باشد.

خلاصه اجرایی باید یک دید کلی از مشکلی که کار و کسب شما به دنبال حل آن است، راه حل شما برای آن مشکل، بازار هدف، نکات مالی کلیدی، و خلاصه ای از اینکه در تیم مدیریتی هر شخص چه کاری انجام می دهد، ارایه دهد.

در حالی که انتقال همه چیز دشوار است، شاید شما بخواهید در خلاصه اجرایی انتقال را انجام دهید، کوتاه و مختصر نگه داشتن آن حیاتی است. اگر شما خواننده را درگیر کنید، جزئیات را در بدنه ی اصلی طرح جستجو خواهد کرد. حتی در برخی مواقع می توانید از طرح کار و کسب یک صفحه ای خود، به عنوان خلاصه اجرایی استفاده کنید.

۲- درباره شرکت

برای طرح های خارجی، نمای کلی شرکت شامل خلاصه ای از ساختار قانونی، مالکیت، تاریخچه، و مکان شرکت می باشد. به طور معمول بیانیه ماموریت شرکت هم در این قسمت بیان می شود، اما یک جزء حیاتی برای تمام طرح های کار و کسب نیست. در بسیاری موارد بررسی اجمالی شرکت از طرح های کار و کسب داخلی حذف می شود.

۳- محصولات و خدمات

قسمت محصولات و خدمات، در خصوص اینکه در تلاش برای رسیدن به کجا و چه چیزی هستید، به کنکاش می پردازد. در این قسمت، جزئیات مشکلی که به دنبال حل آن هستید، چگونه آن را حل می کنید، چشم انداز رقابتی، و مزیت رقابتی کار و کسب خود، را بیان می کنید.

با توجه به نوع شرکتی که در حال راه اندازی هستید، این بخش می تواند شامل این موارد هم باشد: فناوری هایی که استفاده می کنید، مالکیت معنوی که دارا هستید، و دیگر فاکتورهای کلیدی در مورد محصولاتی که در حال حاضر تولید می کنید و محصولاتی که در نظر دارید در آینده تولید کنید.

۴- بازار هدف

به همان اندازه که مشکلی که شرکت شما برای مردم یا سایر شرکت ها حل می کند، اهمیت دارد، اینکه به چه کسانی می خواهید بفروشید، مهم و حیاتی است. درک اینکه بازار هدف چه کسانی هستند، کلیدی برای طراحی کمپین های بازاریابی و فرآیندهای فروش می باشد. و فراتر از بازاریابی، بازار هدف تعیین می کند که شرکت شما چگونه رشد خواهد کرد.

۵- برنامه بازاریابی و فروش

برنامه بازاریابی و فروش، جزئیات استراتژی هایی که شما برای دستیابی به بازار هدف استفاده خواهید کرد، را بیان می کند. این بخش نمایی کلی از اینکه چگونه جایگاه خود را در بازار می یابید، و چگونه محصولات و خدمات خود را قیمت گذاری می کنید، چگونه پیشنهادات فروش خود را ترویج می کنید، و هر فرآیند فروشی که نیاز دارید انجام دهید، را ارایه می کند.

۶- اهداف و معیارهای سنجش

طرح ها بدون اجرای دقیق و مشخص هیچ چیزی نیستند. این قسمت از طرح کار و کسب، وظایف را مشخص می کند که برای اجرا و به پایان رساندن آنها در تاریخ مشخص، برنامه ریزی کرده اید و همچنین افرادی که باید مسئول و پاسخگوی هر وظیفه باشند، را تعیین می کند.

این بخش همچنین باید جزئیات معیارهای برنامه ریزی شده برای سنجش میزان پیشرفت کار و کسب را بیان کند. این می تواند میزان فروش در یک بازه زمانی مشخص، میزان بازدید از وب سایت، و هر معیار دیگری که کمک کند سلامت و رشد کار و کسب شما سنجیده شود، باشد.

۷- تیم مدیریت

این قسمت برای کارآفرینانی که به دنبال جذب سرمایه گذار هستند، بسیار حیاتی است و می تواند برای سایر گونه های طرح های کار و کسب حذف شود. این قسمت باید توضیح دهد که چرا افراد تیم مدیریتی، انتخابی درست برای آن موقعیت شغلی هستند. طرح کار و کسب علاوه بر شناسایی نقاط قوت کار و کسب، مواردی که نیاز به بهبود داشته و شکاف هایی که باید پر شوند، را مشخص می کند. تشخیص خلا ها در تیم مدیریتی دانش و دوراندیشی را نشان می دهد، و نشان از عدم توانایی برای ساخت یک کار و کسب نمی باشد.

۸- برنامه ی مالی

برنامه ی مالی جزء حیاتی تمام طرح های کار و کسب می باشد. راه اندازی یک کار و کسب موفق یعنی توجه به این نکته که چه مقدار پول در می آورید و در ازای آن چقدر هزینه می کنید. برنامه ی مالی خوب مشخص می کند که چه زمانی باید کارکنان جدید استخدام کنید یا تجهیزات جدید خریداری کنید.

اگر شما یک استارت آپ هستید و یا به دنبال تامین بودجه هستید، برنامه ی مالی خوب دقیقا مشخص می کند که کار و کسب شما چه مقدار سرمایه برای راه اندازی و یا رشد، نیاز دارد. بنابراین شما می دانید چه مقدار پول از بانک یا سرمایه گذار درخواست کنید.

یک برنامه ی مالی خوب شامل این موارد می باشد:

پیش بینی فروش

طرح پرسنل

صورت سود و زیان

صورت جریان وجوه نقد

ترازنامه

.

برگرفته از Bplans

به اشتراک گذاشتن
لینک کوتاه: http://ghane.co/x83jj

دیدگاه‌تان را بنویسید: